Bơm tay giếng (hay máy bơm nước bằng tay) là thiết bị sử dụng sức người để hút nước từ dưới giếng khoan hoặc giếng đào lên mặt đất mà không cần dùng điện. Đây là giải pháp tiết kiệm và hiệu quả cho các khu vực chưa có điện lưới hoặc dùng làm phương án dự phòng
- Nguyên lý hoạt động: Bơm hoạt động dựa trên nguyên lý piston. Khi người dùng gạt tay cầm xuống, piston di chuyển lên tạo áp suất âm (chân không) để hút nước vào xi lanh qua van một chiều. Khi gạt tay cầm lên, piston nén nước và đẩy nước ra vòi.
- Cấu tạo cơ bản: Bao gồm thân bơm (xi lanh), tay gạt, piston (có gioăng cao su hoặc da), ống dẫn nước và van một chiều (luppe) ở chân ống để giữ nước không bị tụt.
- Khả năng hút sâu: Thông thường, bơm tay hoạt động hiệu quả nhất ở độ sâu khoảng 8m – 10m. Nếu giếng sâu hơn (như giếng khoan 30m), việc bơm sẽ rất nặng và cần các bộ cần đẩy chuyên dụng hơn.
-
Các loại bơm phổ biến
- Bơm tay gang truyền thống: Thân bằng gang đúc, bền bỉ, thường thấy ở các vùng nông thôn.
- Bơm tay Inox: Chống gỉ sét tốt hơn, nhẹ và thẩm mỹ hơn, thường dùng cho giếng khoan gia đình.
- Bơm tay tự chế: Người dân thường tự chế từ ống nhựa PVC và các phụ kiện đơn giản để giảm chi phí.
-
Ưu và Nhược điểm
- Ưu điểm:
- Không tốn điện, chi phí vận hành bằng 0.
- Lắp đặt đơn giản, ít hỏng hóc vặt.
- Phù hợp cho tưới tiêu nhỏ lẻ hoặc sinh hoạt cơ bản.
- Nhược điểm:
- Tốn sức người, lưu lượng nước thấp.
- Không phù hợp cho các giếng quá sâu hoặc nhu cầu nước lớn.
- Cần mồi nước nếu van một chiều bị hở.
- Ưu điểm:
Đầu tiên chúng ta cùng tìm hiểu về dòng máy bơm tay giếng khoan là gì?
Chúng ta có thể hiểu đơn giản về loại máy bơm này. Đây chính là một loại thiết bị bơm nước sử dụng bằng tay. Nó sẽ dựa trên sức người để hoạt động, hút nước từ dưới sâu lên mặt đất. Tuy nhiên lượng sức lực mà con người phải bỏ ra khi sử dụng loại bơm này là không quá lớn. Máy bơm nước giếng tay được coi là 1 thiết bị cơ khí. Nó có cấu tạo đơn giản và được ứng dụng phổ biến trong thời kì xa xưa trước đây. Nhưng đến bây giờ thì dòng máy bơm này vẫn được sử dụng trong các giếng nước của các hộ gia đình.

Cấu tạo của máy bơm tay giếng khoan:
Trên thị trường hiện nay thì máy bơm nước bằng tay tương đối đa dạng và phong phú. Có nhiều loại sản phẩm khác nhau nhưng lại được thiết kế tương đồng với nhau. Loại máy bơm này có cấu tạo gồm các bộ phận như:
- Trục bơm;
- Piston;
- Van piston;
- Bộ phận tạo lực hút;
- Đầu vào và ra của máy bơm nước;
- Một bộ phận vô cùng quan trọng, cốt lõi của máy bơm này nữa, đó chính là cần gạt hay còn gọi là tay cầm.
Dòng bơm tay này tương đối là đa dạng, sẽ có nhiều sản phẩm máy bơm có thể hút được nước với độ sâu khác nhau. Ứng với mỗi một sản phẩm bơm nước thì sẽ được thiết kế, đo đạc. Để có thể đáp ứng được nhu cầu hút nước với độ sâu tính từ đáy giếng đến mặt đất tương ứng.

Nguyên lý hoạt động, làm việc của máy bơm nước giếng bằng tay:
Bản thân máy bơm giếng khoan bằng tay sẽ được thiết kế là bơm thể tích( bơm chân không piston). Bộ phận piston này được trang bị van một chiều và trượt bên trong ống xi xanh( vỏ máy bơm). Piston sẽ được nối với cần gạt bằng tay. Khi chúng ta sử dụng máy bơm này để hút nước. Thì công việc cần phải làm là gạt lên gạt xuống tay cần này sẽ kéo piston đi theo. Khi ta đẩy cần gạt xuống thì piston bị đẩy xuống. Còn khi mà kéo cần gạt lên thì piston lại đi lên theo. Quy trình này sẽ diễn ra thuận chiều với nhau, cụ thể như sau:
+ B1: Đầu tiên khi piston đi lên thì nó sẽ tạo ra khoảng chân không bên trong lòng bơm. Khoảng chênh lệnh áp suất sẽ làm cho nước bị hút vào bên trong xy lanh. Như vậy thì van trên sẽ đóng lại và van dưới được mở ra.
+ B2: Khi piston đi xuống thì van trên lại được mở ra và van dưới sẽ bị đóng lại. Lúc này nước sẽ đi lên trên piston.
+ B3 sẽ lặp lại với B1 và nước sẽ được đẩy ra ngoài theo đầu ra nhờ vào việc piston đi lên.
Nói tóm lại thì loại bơm tay này sẽ hoạt động dựa vào sự chênh lệch áp suất với môi trường bên ngoài. Cho nên nước sẽ đi vào bên trong máy và đẩy ra ngoài để sử dụng.
Ưu nhược điểm của máy bơm nước giếng khoan bằng tay:
+ Ưu điểm:
- Máy bơm nước bằng tay là một phát minh của nhân loại. Sản phẩm này cực kỳ hữu dụng và được nhiều người sử dụng trong thời trước đây. Máy bơm có giá rẻ và khả năng cấp nước cho con người sử dụng tốt.
- Cái thứ hai đó chính là máy bơm sử dụng sức người làm động lực để bơm nước lên. Mà không hề sử dụng điện năng, dầu hay khí đốt. Vì vậy máy bơm này có thể sử dụng ở nhiều nơi khác nhau. Đồng thời nó còn giúp bảo vệ môi trường, không hề thải ra bất kỳ loại chất thải nào.
+ Nhược điểm:
Những chiếc máy bơm tay này sẽ chỉ thích hợp với những hộ gia đình nhỏ lẻ. Còn đối với những nhu cầu sử dụng nước của người dân quy mô lớn. Ví dụ như là người dân ở các thành phố lớn, khu công nghiệp tập trung,… Chúng ta không thể nào mà cứ đứng kéo cần gạt lên xuống để hút nước lên được. Điều này làm mất thời gian, công sức cũng như hiệu quả kinh tế không được cao.

Sự thay thế của máy bơm nước chạy bằng điện cho bơm nước bằng tay:
Xuất phát từ nhược điểm của dòng sản phẩm bơm tay. Mà ngày nay đã có sự thay thế cho loại máy bơm tay này. Đó chính là những chiếc máy bơm nước chạy bằng điện. Là những sản phẩm bơm nước sạch chuyên dụng như là bơm chìm giếng khoan, máy bơm dân dụng hay là bơm công nghiệp. Loại sản phẩm bơm nước này có hiệu quả kinh tế cao. Có thể cấp nước nhanh chóng hiệu quả cho con người.
Nhờ vào khoa học công nghệ phát triển tiên tiến hiện đại. Mà những chiếc máy bơm nước điện ngày càng được nhiều khách hàng lựa chọn. Với rất nhiều loại bơm nước có công suất làm việc đa dạng. Cho nên chúng ta có thể sử dụng chúng để hút nước gia đình hoặc hút nước với lượng người sử dụng lớn. Chính vì thế mà những chiếc máy bơm nước bằng điện sẽ được nhiều người lựa chọn để hút nước sạch.


